aylık popüler

herkesin yaptığı yanlışa ortak olmayınca aslında yanlışı onlar değilde sen yapıyormuşsun gibi suçlama şeysi.

herkes osurduğunda siz siz olun sıçmayın, osurmayın!

kendi aptallığını bile bile aynı hatayı yapanlara söylenen klasik cümle, pek bilmeyende yokturdur ama arşivde olmazsa olmaz diye yazayım istedim.

bu arada turşu suyu ve şalgamın vardır böyle bir etkisi. cümle olduğu gibi de gayet kullanılabilirdir bundan dolayı.

güçsüz, korumasız, saf olanı herkes kullanıp istismar edeceğini anlatan küfürlü bir mecaz.

külahsız deliyi herkes siker, yani deli gibi davranıp külahını başına takmazsan, millet sıraya girer seni sikmeye, koruma kalkanı olmadan meydanda kalmak gibi. espiri burada devreye girer, çünkü delilik bir külahla gizlenir ama külahsız olursan herkesin oyuncağı olursun.

derdi tasası olmayanlar için kullanılır, gamsız arkadaşınıza söylemelik.

hazırlıksız işe girenin, iş ciddiye binince panikle çare aramasını anlatan küfürlü bir mecaz.

tedariksiz sıçmaya oturan, iş ciddileşince götü açıkta kalır ve domala domala taş aramaya başlar. yani en başta iki dakikalık hazırlık yapmadığın için, sonradan rezil gibi çözüm kovalamak zorunda kalırsın. taş burada son anda bulunan dandik kurtarıcıdır, ama mesele zaten o taş aratacak kadar salakça davranmandır. plansızlığın boklu sonucu, panikle eğilip bükülmenin atasözü olmuş hali.

bir işin hazırlığı ya da kaynağı çok uzaklarda yürürken, etkisinin ya da tantanasının bambaşka yerde görüldüğünü anlatan küfürlü bir söz.

atın ayağı fizan'da nallanır, siki burada sallanır, yani işin asıl emeği, hazırlığı, zahmeti uzak diyarlarda döner ama cakasını başka biri gelip burada sallar. biri nal çakar, öteki taşak geçer gibi ortada gezer. burada anlatılan şey, emekle gösterişin aynı yerde olmamasıdır. işin mutfağında başkası sürünür, havasını başka biri basar. kısacası nal fizan'da çakılır, ama sik sallama kısmı her zamanki gibi en rahat yerde yapılır.

ağız gevşedikçe muhabbetin ölçüsünün kaçacağını, insanın konuşa konuşa kendini zor duruma sokacağını anlatan küfürlü bir söz.

laf lafı açar, laf götü açar, yani muhabbet uzadıkça insan kendini tutamaz, ağzından çıkanla bir yerlerini de açığa verir. önce iki kelime edilir, sonra iş büyür, sır çıkar, açık verilir, en sonunda da göt ortada kalır. burada anlatılan şey, fazla konuşmanın insanı ele vermesidir. dilin ayarı kaçtı mı, başta sadece laf saçıyorsun sanırsın ama biraz sonra rezilliğini de kendi elinle sergilersin. kısacası her gevezeliğin sonu bilgi değil, bazen dümdüz göt açıklığıdır.

arzunun ve fırsatın denk geldiği yerde, işlerin fazla zorlamaya gerek kalmadan kendiliğinden yürüdüğünü anlatan küfürlü bir söz.

göt kısmetten çıkınca uçkur kendi çözülürmüş, yani ortada heves de varsa fırsat da varsa, kimse ekstra naz yapmaz, iş zaten kendiliğinden ilerler. burada anlatılan şey, bazı durumların zorlamayla değil uygun ortamla yürüdüğüdür. nasip oluştu mu uçkur çözmek için ayrı çabaya bile gerek kalmaz. biraz cinsellik, biraz kader, biraz da fırsatçılık kokan bu söz, istekle imkan birleşince insanın ne kadar hızlı gevşediğini küfürlü bir dille tiye alır.

bitmiş, tükenmiş, hayır gelmeyecek birinden hâlâ bir şey beklemenin sonunda eline sadece daha büyük rezillik geçeceğini anlatan küfürlü bir söz. zaten umudu kesilmesi gereken yerden hâlâ fayda bekliyorsan, alacağın şey iyilik değil yeni bir bok olur.

işe yaramaz hale gelmiş birinden medet ummanın aptallığıdır. adamdan hayır çıkmaz, çıksa çıksa son bir osuruk ya da suratına patlayacak bir sıçış çıkar. kısacası ne ölüden destek beklenir ne de bitmiş işten sonuç, kurcaladıkça eline geçen tek şey daha fazla bok olur.

başkasını bilmeyen, kıyas görmeyen adamın elindeki şeyi gereğinden büyük, önemli ve heybetli sanmasını anlatan küfürlü bir söz.

elinkini görmeyen, kendininkini piyade tüfeği zannedermiş, yani ortada başka örnek görmeyince elindeki ufacık şeyi harp silahı gibi anlatmaya başlarsın. burada taşak geçilen şey, tecrübesizlikten doğan boş özgüvendir. adam kimseyle kıyas yapmamış, ölçü görmemiş, sanıyor ki elindeki mal savaş çıkarır. halbuki biraz etraf görse, o piyade tüfeği sandığı şeyin anca cebe sığacak kadar iddiası olduğunu anlayacak. kısacası görgüsüz özgüvenin, bilgisiz övünmenin ve kendi malını destanlaştırmanın küfürlü özeti gibi çalışır.

iş işten geçtikten sonra yapılan süsün, ilginin ya da jestin hiçbir boka yaramayacağını anlatan küfürlü bir söz.

ölü göte kına yakılmaz, yani can gitmiş, iş bitmiş, sen hâlâ süs peşindesin. burada anlatılan şey, zamanında yapılmayan şeyin sonradan gösterişle telafi edilemeyeceğidir. adam diri iken yüzüne bakmazsın, işi düşerken ortada yoksundur, sonra bok çıkınca kına yakıp anlam yüklemeye kalkarsın. ama nafile, ölü göt ne kınadan anlar ne de gecikmiş değerden. kısacası bazı şeyler vaktinde yapılır, sonrası sadece boş tantana ve mezar üstü artistliğidir.

duyduğu her lafa kanan, elindeki şeyi gereğinden fazla değerli sanıp işi abartan tipleri anlatan küfürlü bir mecaz.

kargaya bokun ilaç demişler, o da elindekini altın sanıp kırk yıl sıçmamış. yani biri gelip senin saçmalığını övünce, onu nimet bellemişsin, elindekini ne işe yaradığını unutup kutsamaya başlamışsın. burada dalga geçilen şey, bokun bile gazla değer kazanması ve malın da buna inanıp normal davranmayı bırakması. biraz övgüyle kendini bulunmaz hint kumaşı sananların, en basit şeyi bile abartıp kasmasının küfürlü özeti gibi çalışır.

birine fazla yüz verince haddini aşıp saygısızlık yapacağını anlatan küfürlü bir mecaz.

yüz verdik eşşeğe, alnımıza değdi taşşağı, yani eşeğe biraz ilgi gösterdin mi, hemen taşaklarını alnına değdirecek kadar yakınlaşır, haddini aşar. çünkü eşek gibi birine yüz verirsen, o da taşaklarıyla teşekkür eder, yüz verme, yoksa alnın taşak iziyle dolar. küfürle karışık pişmanlık, eşek anatomisiyle saygıyı tiye alma klasiği.

boş boş durmak çokda iyi değil, bazen hiç olmadık şeylere sararsın, şeytana bile yaramaz boş kalmak, boş beleş adamlara.

boşluk insanı deli eder, zarar verir. şeytan gibi bir yaratık bile işsizlikten akrabasına musallat olur, bir şeylerle meşgul olmak lazım yoksa şeytan gibi kendi kendine bela açarsın.

gücün, malın ya da yetkinin sonunda dönüp dolaşıp gerçek sahibine hizmet edeceğini, emanet duran şeyin ise her zaman belli olacağını anlatan küfürlü bir söz.

sik sahibini tanır, yani ortalıkta ne kadar başıboş gezer gibi görünse de, iş ciddiye binince kimin malı olduğu hemen belli olur. burada anlatılan şey, bir şeyin asıl bağlı olduğu yeri şaşırmamasıdır. emanet elde duran da, geçici güç taşıyan da eninde sonunda öz yerine döner. söz biraz taşaklı, biraz da sahiplik duygusuyla söylenir, çünkü herkes oynuyor gibi görünse de bazı şeyler yabancıyı kabul etmez, varacağı yeri bilir. kısacası sik bile sahibini tanıyorsa, insan da haddini ve yerini bilecek.

işin keyfi başta tatlı gelse de, ölçüsüzce girişilen her bokun sonunda ağır bir bedel çıkaracağını anlatan küfürlü bir söz.

dut ağacı dut verir, yemesi tat verir, yiyeceksen saya saya ye, sonra hesabını göt verir, yani başta ağız sulandıran şeyin sonu çoğu zaman göte dayanır. burada mesele dut değil, insanın tatlı diye önüne geleni ölçüsüzce götürmesidir. yerken zevk alırsın ama işin sonrası bağırsakta, midede ya da cebinde patlar, faturayı da göt öder. söz biraz yeme içme üstünden yürür gibi görünür ama aslında her türlü aşırılığa gider, tatlı gelen her bokun bir çıkış sancısı vardır.

her malzemeden bir bok çıkmayacağını, her şeyin de işe yarar sanılmaması gerektiğini anlatan küfürlü bir söz.

her şeyden kaval olsa, eşek sikinden zurna olur, yani sırf bir şeye benziyor diye her şeyden işe yarar bir alet çıkmaz. mantık bu kadar gevşerse, elde ne varsa sanat eseri diye kakalamaya başlarsın. burada taşak geçilen şey, kalitesiz malı zorlayarak değerli göstermeye çalışan kafadır. eşek siki de uzun diye zurna olmaz, her uzayan şey enstrüman diye övülmez. kısacası her boktan bir şey üretilecek diye bir kural yok, bazı şeyler dümdüz boktur ve olduğu gibi kalmalıdır.

olmayacak şeyleri peş peşe sıralayıp, karşıdakinden bir bok olmayacağını anlatan küfürlü bir söz. doğası gereği olmayacak bir şeyi örnek verip ardından seni onunla aynı kefeye koyar.

burada lafın tokadı şuradadır, eşek siki ne kadar uzunsa uzasın zurna olmaz, sen de ne kadar uğraşırsan uğraş adam olmazsın demeye getirir. karşıdakini doğrudan umutsuz vaka ilan eden, ağır ama temiz vuran bir sözdür. kısacası imkansızı mümkün sayarsak belki senden de bir halt çıkar, ama gerçek dünyada ikisi de aynı derecede zor görünür.

(bkz:her şeyden kaval olsa, eşek sikinden zurna olur)

ortada doğru dürüst bir malzeme, sebep ya da koz yokken, karşıdakine saldırıp rezil etmeye çalışmanın boşluğunu anlatan küfürlü bir söz.

ne sıçtın elime, ne çalayım yüzüne, yani elime kullanacak bir bok bile vermedin ki seni onunla rezil edeyim. burada anlatılan şey, kavga etmek ya da laf sokmak için bile elde tutulur bir sebep gerekmesidir. adam o kadar boş, o kadar silik ki yüzüne sürülecek bir pislik bile çıkaramamış. söz biraz hakaret, biraz da değersiz görme taşır, çünkü karşındaki öyle bir vasatlıktadır ki ona karşı kullanılacak malzeme bile üretmez. kısacası bazen insanı bozmak istersin ama ortada çalacak bok bulamazsın, o derece yok hükmündedir.

eline geçen nimetin kıymetini bilmeyip, yokluk içinde bile şımarıklık ve nankörlük yapan tipleri anlatan küfürlü bir söz.

fukaraya sik vermişler, bana taşakları ağır geldi demiş, yani ortada doğru dürüst bir şeyin yokken eline geçenle yetinmek yerine, bir de nazlanıp kusur arıyorsun. burada taşak geçilen şey, yokluktan çıkıp rahat yüzü görmeden kapris kasan kafadır. adam sik bulmuş ama derdi yine bitmemiş, bu sefer de taşakların ağırlığına laf ediyor. kısacası bazıları yoksulluktan değil, doymak bilmeyen memnuniyetsizlikten perişandır, eline ne verirsen ver yine bir yerinden mızmızlanır.